Błonnik w diecie

By | Grudzień 28, 2010

Błonnik pokarmowy, zwany inaczej substancją włóknistą czy też balastową jest bardzo pożądanym elementem diety a czasem wręcz niezbędnym. Wszystkie substancje balastowe spełniają istotne funkcje w organizmie nie tylko w trakcie trawienia .

Czym są substancje balastowe? Ich wspólną cechą jest to, że są one niestrawne w jelicie cienkim oraz to, że mają zdolność wchłaniania wody. To dosyć różnorodne substancje, można je podzielić na dwie grupy: pierwszą stanowią te substancje, które mimo wchłaniania wody, zachowują swoją włóknistą strukturę- pęcznieją i nie są rozpuszczalne w wodzie. Do tej grupy należą między innymi celuloza, lignina, krzemionka czy też kutyna. Drugą grupę stanowią te substancje, które tworzą z wodą żelowe roztwory- są to rozpuszczalne substancje balastowe, należą tu pektyny, śluzy czy też gumy.

Jak działa błonnik pokarmowy?

Ponieważ substancje balastowe nie są trawione w jelicie cienkim, przechodzą do jelita grubego, gdzie pęczniejąc pobudzają perystaltykę. Dzięki temu, substancje balastowe zapobiegają zaparciom i nie tylko. Włóknista struktura i zdolność absorpcji pozwala na wiązanie substancji szkodliwych, które mogą być niekorzystne dla zdrowia- są one „deaktywowane” i usuwane na zewnątrz organizmu. Ta zdolność wiązania substancji szkodliwych jest o tyle istotna, że dzięki temu chronimy jelita przed rakiem. Wiązane są nie tylko substancje rakotwórcze ale także takie, które mogą się stać takimi- tak dzieje się w przypadku kwasu żółciowego-z niego może przecież powstać wtórna substancja rakotwórcza. Ochrona przed rakiem odbywa się dodatkowo na innym froncie. Substancje balastowe które są rozpuszczalne, rozkładane są przez bakterie zawarte w jelitach, przy tym procesie powstaje kwas masłowy, a ten właśnie kwas, ma zdolność hamowania rozwoju komórek rakowych.

Badania naukowe dowodzą, że zawarte w diecie substancje balastowe wpływają korzystnie na poziom cukru we krwi. Poziom glukozy obniża się, gdyż dłużej trwa trawienie, insulina jest także produkowana w mniejszej ilości. Błonnik wpływa więc regulująco na poziom cukru.

Kolejnym bardzo korzystnym dla naszego zdrowia , skutkiem spożywania substancji balastowych, jest obniżanie zbyt wysokiego poziomu cholesterolu. Jak to się dzieje? Kwasy żółciowe, które są wiązane przez błonnik, muszą zostać wyprodukowane z innego źródła, gdyż są konieczne do trawienia tłuszczy. Tym innym źródłem jest właśnie cholesterol- dzięki czemu jego poziom obniża się. Substancje balastowe potrafią  także wiązać cholesterol bezpośrednio z pokarmów, dzięki czemu nie przedostaje się on do organizmu. Co ciekawe, zdolność obniżania cholesterolu wykazują tylko niektóre substancje balastowe. Tymi substancjami są pektyny oraz rozpuszczalne substancje balastowe zawarte w strączkowych a także w owsie. W tym miejscu należy zaznaczyć, jak istotnym składnikiem diety antycholesterolowej, mogą być zwykłe jabłka (pektyny!!) oraz otręby czy płatki owsiane (nie pszenne). Liczne badania dowodzą, iż wprowadzenie do diety właśnie płatków czy otrąb owsianych, w ilości około 60 gram dziennie, przyczynia się do obniżenia cholesterolu średnio o około 20-25%! To bardzo dużo. Efekt ten będzie z pewnością utrzymany jeśli spożywać będziemy także sporo warzyw i owoców.

Błonnik w diecie przyczynia się do uregulowania wagi ciała a więc i do odchudzania. Pożywienie bogate w substancje balastowe usprawnia perystaltykę jelit, wiążą wodę, wpływają na konsystencję stolca i dzięki temu trawienie jest szybsze i bardziej wydajne. Im więcej warzyw i owoców, bogatych w substancje balastowe, tym mniej miejsca na tłuszcz i cukier w diecie, dodatkowo uczucie sytości następuje szybciej i nie rozpychamy żołądka pustymi kaloriami.

W aptece można bez problemów kupić wyizolowane substancje balastowe w tabletkach- starajmy się jednak ich unikać, nie mają takiego oddziaływania jak błonnik naturalnie zawarty w pożywieniu. Tak skoncentrowane substancje balastowe nie są zbyt dobre dla jelit, dodatkowo mogą przyczynić się do zubożenia w składniki mineralne. Dlaczego? Otóż poprzez wchłanianie wody i wiązanie wszelakich substancji- niestety także może mieć to wpływ na wiązanie substancji mineralnych, zmniejszając tym samym ich zasobność. Pamiętajmy, że błonnik naturalnie zawarty w pożywieniu dostarczany jest przy okazji z innymi składnikami zawartymi w warzywach, owocach czy zbożach. Jeśli nawet utracona zostanie ich część, to jest to niepomiernie mniejsza strata, w porównaniu z spożywaniem wyizolowanego błonnika w tabletkach.

Gdzie znajdziemy naturalny błonnik? Substancje balastowe zawarte są we wszystkich produktach pochodzenia roślinnego, w różnej formie i ilości. W zbożach zawarty jest w częściach zewnętrznych- z tego powodu zaleca się spożywanie pieczywa z pełnego przemiału. Szczególnie dużo substancji balastowych zawartych jest w fasoli, pszenicy, pełnoziarnistym pieczywie , jabłkach czy też marchewce .

Zapisz się do newslettera, by otrzymywać ciekawe informacje i aktualności związane z tematyką tej strony:
Email
Imię
Zgadzam się z polityką prywatności

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *